Leki i ich refundacja
Receptę na lek wystawia lekarz
Pacjentowi na podstawie recepty wystawionej przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje zaopatrzenie w leki i wyroby medyczne. Receptę może wystawić również lekarz, który nie jest lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego, ale posiada uprawnienia do wykonywania zawodu oraz zawarł z NFZ umowę upoważniającą do wystawienia recept podlegających refundacji.
Listę leków i wyrobów medycznych refundowanych przez NFZ ustala i zatwierdza Minister Zdrowia. Refundowane leki wydawane są bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub częściową odpłatnością. Pacjent wnosi opłatę za dany lek w zależności od tego, w jakim wykazie znajduje się przypisany mu lek.
Refundacji podlegają:
- podstawowe leki ratujące życie lub niezbędne do odpowiedniej terapii; odpłatność za nie jest ryczałtowa i wynosi 3,20 zł do wysokości limitu (tj. górnej granicy kwoty refundowanej za dany lek),
- leki wspomagające lub uzupełniające działanie leków podstawowych; odpłatność za nie wynosi 30 % lub 50% ceny leku do wysokości limitu.
- leki i wyroby medyczne stosowane w przypadku wybranych chorób przewlekłych, leki te są najczęściej bezpłatne.
- leki recepturowe sporządzane z surowców farmaceutycznych oraz leków gotowych zamieszczonych w wykazach leków podstawowych i uzupełniających, jeżeli ich dawka przepisana przez lekarza jest mniejsza od najmniejszej zarejestrowanej dawki leku gotowego w formie stałej stosowanej doustnie; odpłatność za nie jest ryczałtowa i wynosi 5 zł.
Terminy realizacji recept
- nie może przekroczyć 7 dni od daty jej wystawienia w przypadku recepty na antybiotyki oraz recepty wystawionej w ramach pomocy doraźnej,
- nie może przekroczyć 30 dni od daty jej wystawienia dla pozostałych recept,
- nie może przekroczyć 120 dni od daty jej wystawienia w przypadku realizacji recepty na leki sprowadzane z zagranicy dla użytkowników indywidualnych na zasadach określonych w odrębnych przepisach, jak również na preparaty immunologiczne wytwarzane dla indywidualnego pacjenta,
- nie może przekroczyć 90 dni od daty jej wystawienia w przypadku realizacji recepty na preparaty immunologiczne dla indywidualnego pacjenta.
Tańszy zamiennik leku
Farmaceuta ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwości nabycia innego leku niż przepisany na recepcie (leku o tej samej nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej i o tym samym wskazaniu terapeutycznym), którego cena nie przekracza limitu ceny. Nie dotyczy to sytuacji, kiedy lekarz dokonał na recepcie adnotacji „nie zamieniać".
Finansowanie leków niedopuszczonych do obrotu w Polsce
W sytuacjach wyjątkowych - ratowania życia lub zdrowia pacjenta, refundowane mogą być leki sprowadzane z zagranicy. Do wniosku o refundację, kierowanego do Prezesa NFZ za pośrednictwem oddziału wojewódzkiego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pacjenta, lekarz prowadzący załącza zaświadczenie, uzasadniające potrzebę stosowania leku. Merytoryczna akceptacja wniosku przez Ministra Zdrowia jest podstawą finansowania importu leku przez NFZ.
Uprawnienia dodatkowe
Istnieją następujące kategorie dodatkowych uprawnień przysługujących pacjentom uprzywilejowanym:
- IB (Inwalida Wojenny) - inwalidom wojennym oraz osobom represjonowanym, ich współmałżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu, wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych oraz osobach represjonowanych, uprawnionym do renty rodzinnej, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki oznaczone symbolami "Rp" lub "Rpz", dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem leków recepturowych, które wydawane są na podobnych zasadach jak dla ubezpieczonych.
- IW (Inwalida Wojskowy) - inwalidom wojskowym oraz niewidomym ofiarom działań wojennych, przysługuje bezpłatne do wysokości limitu zaopatrzenie w leki z listy podstawowej i uzupełniającej.
- ZK (Zasłużony Honorowy Dawca Krwi) - Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi otrzymują leki z listy podstawowej i uzupełniającej bezpłatnie do wysokości limitu oraz leki, które mogą stosować w związku z oddawaniem krwi.
- Zasłużony Honorowy Dawca Przeszczepu - Zasłużeni Honorowi Dawcy Przeszczepu otrzymują leki z listy podstawowej i uzupełniającej do wysokości limitu oraz leki, które mogą stosować w związku z oddawaniem szpiku lub innych regenerujących się komórek, tkanek i narządów.
- PO - osoby wykonujące powszechny obowiązek obrony otrzymują bezpłatnie i bez dopłaty do limitu wszystkie leki z listy podstawowej i uzupełniającej oraz leki recepturowe.
- AZ - uprawnieni pracownicy i byli pracownicy zakładów produkujących wyroby zawierające azbest otrzymują bezpłatnie leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście wyszczególnione w osobnym wykazie.
- CN - nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu lub połogu otrzymują leki i wyroby medyczne związane z ciążą, porodem i połogiem na takich samych zasadach jak inni ubezpieczeni.
- DN - nieubezpieczeni do ukończenia 18 roku życia mają prawo do świadczeń na zasadach i w zakresie określonym dla ubezpieczonych.
- IN - osoby nieubezpieczone, mające prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych w zakresie określonym odrębnymi przepisami.
Osoby posiadające dodatkowe uprawnienie do zaopatrzenia w leki zobowiązane są do przedstawienia lekarzowi wypisującemu receptę dokumentu potwierdzającego uprawnienie. Przy realizowaniu recepty muszą przedstawić farmaceucie dokument potwierdzający te uprawnienia. Farmaceuta ma obowiązek odnotować na odwrocie recepty numer i rodzaju dokumentu potwierdzającego uprawnienie.