Eurosłowniczek

1. Bezpaństwowiec: osoba, która nie nabyła obywatelstwa żadnego państwa przez urodzenie, a także osoba, która utraciła dotychczasowe obywatelstwo i nie nabyła obywatelstwa żadnego innego państwa. Bezpaństwowiec ma prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w krajach członkowskich UE, jeżeli zamieszkuje na terytorium któregokolwiek kraju członkowskiego i objęty jest systemem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu odprowadzanych składek.

2. Bezrobotny: osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych w swoim kraju, która poszukuje pracy w innych krajach członkowskich UE po wyczerpaniu wszelkich możliwości znalezienia jej w swoim kraju. Prawo do opieki medycznej w państwie poszukiwania pracy przysługuje bezrobotnemu tylko w okresie 3 miesięcy od momentu wyjazdu z państwa, które wypłaca zasiłek. Korzystanie z opieki zdrowotnej przez takiego bezrobotnego uzależnione jest m.in. od spełnienia następujących warunków:

• bezrobotny musi posiadać prawo do świadczeń zdrowotnych w kraju, w którym otrzymuje zasiłek
• przed wyjazdem w celu poszukiwania pracy w innym kraju członkowskim, przez co najmniej 4 tygodnie musi być zarejestrowany jako bezrobotny w urzędzie pracy w swoim kraju
• w ciągu 7 dni od przyjazdu do kraju, w którym szuka pracy, bezrobotny zobowiązany jest do zarejestrowania się w urzędzie zatrudnienia w tym kraju i dostosowania się do procedur kontrolnych urzędu zatrudnienia kraju, do którego wyjechał w celu znalezienia pracy.
  Osobie takiej przysługują podczas pobytu świadczenia zdrowotne niezbędne z medycznego punktu widzenia.

3. Członek rodziny: każda osoba, określana także jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, z którego tytułu udzielane są jej świadczenia, w tym świadczenia zdrowotne. Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, przez członka rodziny rozumie się następujące osoby:

• dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuka albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli kształci się dalej - do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku,
• małżonka,
• wstępnych pozostających z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.

4. EFTA - Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (European Free Trade Association) w skład którego wchodzą Islandia, Norwegia, Szwajcaria i Lichtenstein. Trzy pierwsze kraje przystąpiły do Europejskiego Obszaru Gospodarczego; Szwajcaria nie jest członkiem EOG, jednakże na mocy umowy o swobodnym przepływie osób, którą zawarła z państwami Unii Europejskiej, stosuje przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Umowa Szwajcarii z 10 nowymi państwami członkowskimi, w tym z Polską, obowiązuje od 1 kwietnia 2006 roku.

5. EOG (Europejski Obszar Gospodarczy): strefa wolnego handlu, w skład której wchodzi 25 państw Unii Europejskiej oraz trzy państwa EFTA: Islandia, Lichtenstein i Norwegia. W EOG obowiązują przepisy Unii Europejskiej o swobodnym przepływie osób, w tym o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (rozporządzenia nr 1408/71 i 574/72). Zgodnie z tymi przepisami kraje EOG wydają Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego i formularze z serii E oraz uznają te dokumenty na swoich terytoriach.

6. Emeryt, rencista: osoba uprawniona do emerytury/ renty i posiadająca prawo do świadczeń zdrowotnych z tytułu posiadanej emerytury/ renty lub z tytułu ustawodawstwa kraju zamieszkania. Przepisami Wspólnotowymi objęci są także emeryci/ renciści, którzy uzyskali prawo do świadczeń przed wejściem Polski do UE. Świadczenia zdrowotne w pełnym zakresie przysługują emerytowi/renciście w kraju zamieszkania, nawet jeśli jest ubezpieczony w innym krajem UE i stamtąd otrzymuje emeryturę/ rentę.
Pozostałym emerytom/rencistom, przebywającemu czasowo na terytorium innego kraju Wspólnoty niż kraj, w którym są ubezpieczeni, przysługują świadczenia zdrowotne w niezbędnym zakresie.

8. Osoba tymczasowo przebywająca w innym państwie członkowskim: obywatel każdego państwa członkowskiego przebywający czasowo na terytorium państwa członkowskiego innego niż kraj, w którym jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, zarówno w celach prywatnych, jak i służbowych.

9. Pracownik najemny, osoba pracująca na własny rachunek: to osoba, która z tytułu zatrudnienia podlega ubezpieczeniu w ramach obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego o charakterze ciągłym, poprzez odprowadzanie na to ubezpieczenie składek. Osobie takiej przysługuje pełen zakres świadczeń zdrowotnych zarówno w kraju zatrudnienia, jak i kraju zamieszkania.
W pozostałych krajach Wspólnoty osobie tej przysługują podczas pobytu świadczenia zdrowotne w niezbędnym zakresie.

10. Pracownik przygraniczny: osoba pracująca na własny rachunek lub zatrudniona w państwie członkowskim innym niż państwo zamieszkania, do którego wraca każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu. Pracownik przygraniczny jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w kraju, w którym pracuje.
Osobie takiej przysługuje pełen zakres świadczeń zdrowotnych, zarówno w kraju zatrudnienia, jak i kraju zamieszkania.
UWAGA! Pracownik przygraniczny, który został oddelegowany przez swojego pracodawcę, u którego jest zwykle zatrudniony, lub który świadczy usługi na terytorium tego samego lub innego państwa członkowskiego, zachowuje swój status pracownika przygranicznego przez okres 4 miesięcy, nawet jeżeli w tym czasie nie powraca codziennie lub raz w tygodniu do państwa zamieszkania.

11. Pracownik sezonowy: osoba zatrudniona do świadczenia pracy sezonowej (praca sezonowa - praca uzależniona od następowania po sobie pór roku i powtarza się automatycznie każdego roku) w kraju członkowskim innym niż kraj zamieszkania (maks. 8 miesięcy). Pracownik taki jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w kraju, w którym jest zatrudniony w czasie wykonywania pracy sezonowej.
Osobie takiej przysługuje pełen zakres świadczeń zdrowotnych, zarówno w kraju zatrudnienia, jak i w kraju zamieszkania.
UWAGA! Pracownikiem sezonowym nie jest osoba podejmująca pracę sezonową na własny rachunek.

12. Pracownik wysłany (delegowany): osoba zatrudniona w jednym z krajów członkowskich UE i tam objęta systemem ubezpieczenia zdrowotnego, która tymczasowo została wysłana do pracy, przez swojego pracodawcę, do innego kraju członkowskiego. Maksymalny okres oddelegowania wynosi 12 miesięcy, ale w wyjątkowych przypadkach może być przedłużony do 24 miesięcy.
Osobie takiej przysługuje przysługują świadczenia zdrowotne niezbędne z medycznego punktu widzenia podczas pobytu.

13. Student: oosoba, która odbywa studia lub szkolenie zawodowe prowadzące do uzyskania kwalifikacji urzędowo uznawanych przez władze państwa członkowskiego, i która jest ubezpieczona w ramach powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego lub specjalnego systemu zabezpieczenia społecznego, stosowanego w odniesieniu do studentów. Studentowi oraz członkom jego rodziny, przysługują świadczenia zdrowotne niezbędne z medycznego punktu widzenia podczas pobytu.

14. Świadczenia zdrowotne w pełnym zakresie: obejmują badania profilaktyczne, szczepienia ochronne, porady lekarskie, badania diagnostyczne, opiekę stomatologiczna i protetyczną, leczenie ambulatoryjne i szpitalne, świadczenia rehabilitacyjne oraz dostęp do leków, środków farmaceutycznych i innych wyrobów medycznych

15. Świadczenia zdrowotne niezbędne z medycznego punktu widzenia podczas pobytu: wszelkie świadczenia, które okazały się niezbędne w trakcie pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego. Oceny dokonuje lekarz, uwzględniając charakter świadczenia zdrowotnego i przewidywany czas pobytu ubezpieczonego w danym państwie Wspólnoty. Świadczenia niezbędne z medycznego punktu widzenia umożliwiają dalszy pobyt w danym kraju, bez konieczności nagłego powrotu do kraju zamieszkania, w celu kontynuacji leczenia.

16. Turysta: osoba przebywająca w celach rekreacyjnych i wypoczynkowych czasowo na terytorium innego państwa członkowskiego i podlegająca systemowi powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego w jednym z krajów członkowski UE.
Osobie takiej przysługują świadczenia zdrowotne niezbędne z medycznego punktu widzenia podczas pobytu.

17. Uchodźca: osoba, która wskutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań religijnych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Za uchodźcę uznawana jest też osoba, która nie ma żadnego obywatelstwa i znajdując się, wskutek podobnych zdarzeń, poza państwem swojego dawnego stałego miejsca zamieszkania nie może lub nie chce z powodu tych obaw powrócić do tego państwa. Uchodźca ma prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w krajach członkowskich UE, jeżeli zamieszkuje na terytorium któregokolwiek kraju członkowskiego i jest objęty systemem zabezpieczenia zdrowotnego z tytułu odprowadzanych składek.

18. Uprawniony do korzystania z opieki zdrowotnej na terytorium państw członkowskich Wspólnoty: osoba, która spełnia jednocześnie dwa warunki:

1. posiada ubezpieczenie zdrowotne w powszechnym systemie ubezpieczenia w jednym z państw członkowskich Wspólnoty (UE lub EFTA: w Islandii, Lichtensteinie, Norwegii, Szwajcarii)
2. korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się po terytorium tych państw

Uprawnionemu z tytułu ubezpieczenia w jednym państwie Wspólnoty, przysługuje w pozostałych państwach Wspólnoty opieka zdrowotna udzielana wszystkim ubezpieczonym na takich samych zasadach. Jeżeli w danym kraju określone świadczenie zdrowotne jest bezpłatne lub w części odpłatne, to zostanie ono udzielone na takich samych zasadach zarówno ubezpieczonemu mieszkającemu w tym kraju, jak i osobie, która będzie musiała z tego świadczenia skorzystać podczas pobytu, choć jest ubezpieczona w innym państwie Wspólnoty.