logo

Dla pacjenta

Drukuj

Ambulatoryjna opieka specjalistyczna

07.11.2016

Pacjent ma prawo wybrać poradnię specjalistyczną.
W przypadku nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia, świadczenie w poradni specjalistycznej winno być zrealizowane w trybie nagłym, czyli w dniu zgłoszenia. Decyzję o przyjęciu pacjenta w trybie nagłym podejmuje lekarz.

Osoby uprawnione do świadczeń bez wymaganego skierowania i poza kolejnością - otwórz link do informacji

Ze skierowaniem

Świadczenia w poradniach zakontraktowanych przez NFZ w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) udzielane są na podstawie skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) lub innego lekarza udzielającego świadczeń w ramach umowy z NFZ.

Skierowaniem do lekarza specjalisty nie jest karta informacyjna dotycząca świadczeń udzielonych w oddziale szpitalnym, izbie przyjęć, szpitalnym oddziale ratunkowym.

Od 2015 roku wymagane jest skierowanie do dermatologa i okulisty wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. 

Bez skierowania

Skierowanie nie jest wymagane do świadczeń:

  • ginekologa i położnika
  • onkologa
  • psychiatry
  • dentysty
  • wenerologa

Skierowania do specjalisty nie okazują:

  • inwalidzi wojenni i wojskowi
  • kombatanci i osoby represjonowane
  • cywilne niewidome ofiary działań wojennych
  • uprawnieni żołnierze lub pracownicy, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa
  • weterani poszkodowani, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa
  • osoby chore na gruźlicę
  • osoby zakażone wirusem HIV
  • osoby uzależnione od alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych - w zakresie lecznictwa odwykowego.

Termin i sposób dostarczenia oryginału skierowania

Od 2015 roku pacjent ma obowiązek dostarczyć oryginał skierowania (o ile jest ono wymagane), nie później niż w terminie 14 dni roboczych od dnia dokonania wpisu na listę oczekujących, pod rygorem skreślenia z tej listy. Skierowanie można dostarczyć: osobiście, przez osobę trzecią lub wysłać je do świadczeniodawcy pocztą.

  • Termin liczony jest zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, tj.: do terminu nie jest wliczany dzień dokonania wpisu na listę oczekujących; termin kończy się z upływem ostatniego dnia; jeśli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia.
  • Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, nadanie skierowania na poczcie w terminie do 14 dni roboczych (od dnia wpisania na listę oczekujących) jest równoznaczne z dostarczeniem skierowania: liczy się data stempla pocztowego (do dni roboczych nie wlicza się niedziel i świąt, ale wlicza się soboty).
  • Jeśli pacjent nie przyjdzie na wyznaczoną wizytę, zostanie skreślony z listy oczekujących, a świadczeniodawca zwraca mu oryginał skierowania.
  • Pacjent nie zostanie skreślony z listy oczekujących, jeśli uprawdopodobni, że niezgłoszenie się na wizytę nastąpiło z powodu siły wyższej (powszechnie przyjęte rozumienie siły wyższej: zdarzenie nadzwyczajne, zewnętrzne i niemożliwe do zapobieżenia).
  • Wniosek o przywrócenie na listę oczekujących świadczeniobiorca jest obowiązany zgłosić niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny niezgłoszenia się na ustalony termin udzielenia świadczenia. Wniosek musi zawierać uzasadnienie przyczyny niestawienia się w ustalonym terminie.
  • Pacjent w celu otrzymania danego świadczenia może się wpisać na listę oczekujących u jednego świadczeniodawcy. Zasada ta dotyczy również świadczeń udzielanych bez skierowania oraz świadczeń onkologicznych.

Kierowanie na badania diagnostyczne

Lekarz specjalista może skierować pacjenta na dowolne badanie diagnostyczne wskazane w koszyku gwarantowanych świadczeń wykonywanych w ramach AOS, niezbędne do rozpoznania choroby, postawienia diagnozy i  prowadzenia terapii. To lekarz decyduje o potrzebie wykonania badania.
Badania diagnostyczne, na które kieruje lekarz specjalista w ramach umowy z NFZ są bezpłatne, jeśli pacjent wykona je na podstawie obowiązującego skierowania i w miejscu wskazanym przez lekarza kierującego. 
Jeśli pacjent  objęty stałą opieką specjalistyczną wymaga wykonania badań kontrolnych pozostających w związku z prowadzonym leczeniem, skierowanie na te badania wystawia i pokrywa koszty ich wykonania poradnia specjalistyczna, w której pacjent się leczy. Dotyczy to również poradni specjalistycznej, do której skierowanie nie jest wymagane.

Badania ASDK

ASDK to skrót od: ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne, takie jak: rezonans magnetyczny (MR), tomografia komputerowa (TK), echokardiografia płodu, endoskopia przewodu pokarmowego (gastroskopia i kolonoskopia) oraz badania z zakresu medycyny nuklearnej. O miejscu ich wykonania decyduje pacjent. Wyboru dokonuje spośród pracowni mających umowę  z NFZ.  
ASDK, z wyłączeniem badań endoskopowych przewodu pokarmowego, na które może kierować również lekarz POZ, wykonywane są na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, który realizuje finansowane przez Fundusz świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, rehabilitacja lecznicza oraz opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień.

Badania kontrolne

Jeśli pacjent objęty stałą opieką specjalistyczną wymaga wykonania badań kontrolnych pozostających w związku z prowadzonym leczeniem, skierowanie na te badania wystawia i pokrywa koszty ich wykonania świadczeniodawca udzielający świadczeń w poradni specjalistycznej. Dotyczy to również lekarza specjalisty, do którego pacjent ma prawo zgłosić się bez skierowania.

Kierowanie do innego specjalisty

Lekarz specjalista może skierować pacjenta do innego lekarza specjalisty. O taką konsultację może wystąpić do lekarza prowadzącego także sam pacjent. W przypadku kierowania pacjenta z jednej poradni specjalistycznej do innej, jako badania wstępne przekazywane są wyniki wszystkich dostępnych badań. 

Świadczenie specjalistyczne

Świadczenie specjalistyczne obejmuje ocenę stanu zdrowia pacjenta lub ocenę przebiegu leczenia, w oparciu o badanie podmiotowe i przedmiotowe oraz posiadane lub przedstawione wyniki badań dodatkowych oraz posiadane lub przedstawione wyniki badań dodatkowych oraz uwzględniające w uzasadnionych medycznie przypadkach: realizację procedur medycznych - diagnostycznych (w tym laboratoryjnych), terapeutycznych, rehabilitacyjnych, będących kontynuacją rozpoczętych wcześniej, lub pozyskiwanie w drodze skierowania niezbędnych, uzupełniających wyników badań dodatkowych, lub wydanie orzeczenia/ zaświadczenia, lub wydanie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego – DiLO.

Świadczenie specjalistyczne pierwszorazowe

Jest to świadczenie wykonywane u pacjenta pierwszorazowego, tj. takiego, który trafia do danej poradni po raz pierwszy. Polega ono na kompleksowej ocenie stanu zdrowia, obejmującej wywiad lekarski, badanie fizykalne, kierowanie na badania dodatkowe, ocenę dostępnych i zleconych wyników badań dodatkowych. Na tej podstawie lekarz podejmuje decyzję diagnostyczną, tj. określa jednostkę chorobową (według klasyfikacji ICD-10), oraz terapeutyczną, tj. dotyczącą dalszego schematu opieki nad pacjentem. Lekarz wskazuje również dalszy tryb opieki, którym może być: leczenie w POZ, pozostawienie pod opieką poradni specjalistycznej, skierowanie do lekarza specjalisty w innej dziedzinie medycyny, skierowanie do szpitala lub zakończenie leczenia specjalistycznego. Świadczenie obejmuje również przekazanie „Informacji dla lekarza kierującego/POZ”, a w  uzasadnionych medycznie przypadkach - wydanie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego - DiLO.

Kierowanie do szpitala

W przypadku, gdy pacjent objęty leczeniem specjalistycznym wymaga leczenia szpitalnego, lekarz z poradni specjalistycznej dołącza do skierowania wyniki badań diagnostycznych zgodnie z rozpoznanym schorzeniem, aktualną wiedzą i praktyką medyczną, umożliwiające potwierdzenie wstępnego rozpoznania. 

Świadczenie pohospitalizacyjne

Pacjent, który leczył się w danym szpitalu, może w jego przyszpitalnej poradni otrzymać świadczenie pohospitalizacyjne, tj. związane z przebiegiem i efektem hospitalizacji. Świadczenie może się odbyć w okresie do 30 dni od  zakończenia hospitalizacji (a także hospitalizacji planowej lub świadczenia udzielonego w ramach leczenia jednego dnia). Obejmuje ocenę przebiegu procesu leczenia po zakończeniu hospitalizacji ( w zakresie, który z tej hospitalizacji wynika), w oparciu o badanie i posiadane lub przedstawione wyniki badań dodatkowych.  W uzasadnionych medycznie przypadkach mogą to być badania  uwzględniające realizację procedur medycznych: diagnostycznych (w tym laboratoryjnych), terapeutycznych, rehabilitacyjnych, będących kontynuacją rozpoczętych wcześniej, lub niezbędne badania dodatkowe, lub wydanie orzeczenia/ zaświadczenia. 

Obowiązek informowania lekarza POZ

Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego leczący pacjenta w poradni specjalistycznej zobowiązany jest do pisemnego informowania lekarza rodzinnego, o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych lekach, w tym czasokresie ich stosowania i dawkowania oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych. Na podstawie zaświadczenia wydanego przez lekarza specjalistę, z rozpoznaniem choroby i zalecaną farmakoterapią, lekarz rodzinny może wystawiać recepty przez okres wskazany w zaświadczeniu od lekarza specjalisty. 

Organizacja pracy poradni

Świadczeniodawca w widocznym miejscu umieszcza m.in. informacje o miejscu i czasie udzielania świadczeń, imiona i nazwiska osób udzielających świadczeń, zasady zapisu na wizyty ambulatoryjne i domowe, tryb składania skarg i wniosków; prawa pacjenta; adres i numer telefonu do Rzecznika Praw Pacjenta, numer bezpłatnej infolinii do Biura Rzecznika Praw Pacjenta oraz informacje o możliwości i sposobie zapisania się na listę oczekujących na świadczenie opieki zdrowotnej.
W przypadku nieobecności lekarza w pracy, świadczeniodawca ma obowiązek poinformować pacjentów o sposobie zorganizowania opieki w tym okresie. Jeśli świadczeniodawca ma siedzibę w innym miejscu niż wykonuje świadczenia, informacja powinna być dostępna w obu miejscach.
Przyjmowanie pacjentów powinno się odbywać zgodnie z harmonogramem pracy poradni. Standardowy harmonogram obejmuje pracę poradni przynajmniej trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych między godz. 7:30 a 14, oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych, między godz. 14 a 20.
Lekarz z poradni specjalistycznej ma obowiązek, w przypadkach uzasadnionych medycznie, do udzielania świadczeń w formie porad domowych.


Podstawa prawna