Dzięki zasadom obowiązującym w krajach Unii Europejskiej, osoby ubezpieczone w powszechnym systemie ubezpieczenia zdrowotnego w jednym kraju, mają prawo do opieki zdrowotnej w pozostałych krajach Wspólnoty. a także w krajach należących do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu EFTA Korzystanie z tej możliwości opiera się jednak na zasadach, których należy przestrzegać:
Nagła choroba lub uraz to niezaplanowane zdarzenia wymagające interwencji medycznej, której brak może doprowadzić do utraty zdrowia lub życia.
Zakres konieczny świadczeń określa lekarz, który ich udziela w sytuacji nagłej choroby lub urazu: w nagłej potrzebie, w razie wypadku, nagłego zachorowania, nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Przysługują one osobom czasowo przebywającym w innym państwie członkowskim, w tym przede wszystkim turystom, emerytom i rencistom, osobom odbywającym studia lub szkolenia zawodowe oraz pracownikom wysłanym. Za niezbędne świadczenia uznaje się także dializy nerek i podłączenie do aparatu tlenowego, jeżeli stanowią część rozpoczętego, regularnego i ciągle trwającego leczenia. W przypadku chorób przewlekłych, przed wyjazdem należy się skontaktować z palcówką świadczącą dane usługi, by mieć gwarancję uzyskania świadczenia. Jeżeli jednak celem podróży chorego do innego kraju członkowskiego jest uzyskanie tych świadczeń, wówczas traktowane są one jako leczenie planowe.
Umowa placówki z tamtejszą kasą chorych powoduje, że rachunek za leczenie polskiego pacjenta wysyłany jest do właściwego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dowodem ubezpieczenia w NFZ i uprawnia do bezkosztowego korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w danym kraju w sytuacji nagłej, w zakresie koniecznym, na zasadach kraju pobytu. Ubezpieczony pacjent nie musi za świadczenie zapłacić, jeśli to jest ono finansowane przez tamtejszą kasę chorych, będącą odpowiednikiem polskiego NFZ.
Zasady kraju pobytu to zasady korzystania z opieki zdrowotnej w danym kraju. Są one bardzo zróżnicowane. W niektórych krajach płaci się za pierwszą wizytę u lekarza rodzinnego lub specjalisty, w innych trzeba pokryć koszt hotelowy hospitalizacji, w jeszcze innych za świadczenie należy zapłacić, a następnie wnioskować do ubezpieczyciela o zwrot poniesionych kosztów (tak jest w Belgii, Francji i Luksemburgu).
Przed wyjazdem za granicę należy się zapoznać z zasadami udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w krajach, przez które odbywać się będzie podroż, lub w których planowany jest odpoczynek. Szczegółowe informacje można znaleźć
tutaj.
Koszt nierefundowany to udział własny pacjenta w koszcie leczenia - obowiązuje on w większości krajów UE. Pacjent dopłaca do świadczenia zdrowotnego z własnej kieszeni i jest to koszt nierefundowany. Współpłacenie dotyczy wizyty u lekarza rodzinnego lub u specjalisty, dopłaty do leków na receptę, pobytu w szpitalu - pacjent opłaca koszty hotelowe i wyżywienie, świadczeń ratownictwa medycznego udzielanych w wyniku uprawiania sportów ekstremalnych, a także, w większości przypadków, kosztów transportu sanitarnego.
Polisy indywidualne. W miejscowościach turystycznych często brakuje palcówek, które mają umowę na wykonywanie świadczeń dla osób ubezpieczonych w powszechnych systemach. W takich sytuacjach polisa pokrywa koszty związane z leczeniem w dowolnej palcówce, w określonym zakresie lub do kwoty wskazanej w polisie. Przed skorzystaniem ze świadczenia należy się skontaktować z ubezpieczycielem, który wystawił polisę. Polisy ubezpieczają także przed innymi kosztami, których NFZ nie finansuje (udział własny pacjenta w koszcie świadczenia, patrz: koszt nierefundowany)
Turyści z krajów UE w Polsce. Turyści przyjeżdżający do Polski z krajów UE mają prawo do świadczeń zdrowotnych w Polsce na takich samych zasadach, jak ubezpieczeni Polacy, ale prawo to dotyczy jedynie nagłego zachorowania lub urazów, w zakresie koniecznym do ratowania zdrowia i życia. Na podstawie EKUZ lub tymczasowego certyfikatu mogą korzystać ze świadczeń zdrowotnych w palcówkach, które mają umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.